Shrii Shrii Anandamurti

NAUKI SZIWY

NAUKA 11

Ludzie o tępych umysłach odbywają pielgrzymki
z jednego miejsca kultu w drugie,
ale jakże mogą oni osiągnąć zbawienie
bez odnalezienia prawdziwego miejsca kultu we własnych sercach?

Ludzie powszechnie odczuwają silną skłonność do odbywania pielgrzymek do rozmaitych miejsc kultu. W sanskrycie miejsce pielgrzymki nazywane jest tiirtha. Na pokrycie kosztów takiej podróży kobiety nie wahają się sprzedać ulubionych ozdób i wartościowych sprzętów domowych, a niejeden człowiek gotów jest nawet na ten cel sprzedać swą nieruchomość. Osoby niemające dość sił, aby iść na własnych nogach, podróżują na noszach lub lektykach, a niedowidzący idą w pielgrzymkach obwiązani ręcznikami w pasie, prowadzeni przez kapłanów!

Jeśli kapłani wskazują im po drodze muszlę zdechłego ślimaka, mówiąc, że to posąg boga, że to obraz Narajana, łatwowierni ludzie z ubraniami okręconymi wokół szyi, na znak hołdu czołobitnie padają na ziemię przed tym tzw. obiektem czci.

Człowiek czuł nieodparty pociąg do pielgrzymek od momentu, kiedy w jego umyśle zrodziło się pojęcie boga. Jednak przy okazji rodzi się też pytanie, czym faktycznie jest tiirtha, czyli cel pielgrzymki (słowo tiirtha znaczy bowiem miejsce pielgrzymowania).

Tiira + stha + da = tiirtha.

Tutaj tiira znaczy wybrzeże. Jest to linia brzegu, gdzie woda styka się z lądem, a ląd z wodą. Pochylona część lądu, która styka się z tą linią brzegową, zwie się plażą. Osoba, która zrobi z tej linii brzegowej krok w kierunku plaży, wejdzie na suchy ląd, jeśli pójdzie krok ku wodzie, wejdzie do wody. Linia brzegowa, tiirtha, która naprawdę oznacza miejsce pomiędzy światami fizycznym a duchowym, jest analogiczna do tej geograficznej linii brzegowej, tiira. Jeśli człowiek postąpi krok w kierunku materialnej doczesności, materializmu, zwykle usidlają go wszelkiego rodzaju przyziemne pokusy. Jeśli z kolei postąpi krok w kierunku „oceanu duchowości”, porwie go jego bystry prąd. Owym punktem stycznym, który stanowi ogniwo łączące, między doczesnością a duchowością, jest tiirtha.

Zazwyczaj człowiek w codziennym życiu nie kwapi się do intensywnej duchowej praktyki (sadhany), ani też do wytężonych starań o świat materialny, myśląc, że jakoś można się bez tego obejść. Kiedy chce bez właściwego wysiłku osiągnąć fortunę czy zbawienie, próbuje wymazać swoje grzechy odwiedzaniem tak zwanych świętych miejsc, celów pielgrzymek, jakby chciał przeprawić się przez rzekę Styks, trzymając za ogon cielaka! Przekupnie i handlarze w tych świętych miejscach świetnie rozumieją tę ludzką słabość i robią na niej złoty interes, bez skrupułów wykorzystując naiwność takiego człowieka. Wskutek tego nie jest on dłużej w stanie należycie wypełniać świętych praktyk. Daje się tylko wodzić za nos wyzyskiwaczom z jednego tzw. świętego miejsca w drugie. Nie zaspakaja to wszakże duchowego pragnienia człowieka, który przecież w głębi duszy musi czuć, że wcale nie oczyścił się z grzechów. Stąd mamieni w ten sposób ludzie marnują swój cenny czas, siły i pieniądze, daremnie podróżując z jednego miejsca pielgrzymek w drugie.

Gdzie się wobec tego znajduje prawdziwe tiirtha? Prawdziwe miejsce pielgrzymki, czyli tiirtha, do którego podążać powinien człowiek, to złota linia ludzkiego serca, skąd bierze się samkalpa i wikalpa i gdzie się one nawzajem ze sobą stykają w słodkiej duchowej błogości. Człowiek, który przebywa w tym punkcie łączącym, zwie się tiirastha. Tam on i Bóg świętego miejsca stają się jednym.

Czy zbawienie mogą osiągnąć osoby, które zapominają o Panu świętego miejsca — owym wszechświadomym bycie trwającym w niezmąconym spokoju, płonącym niczym wieczny, niezakłócony migotaniem płomień w najgłębszych zakamarkach ich serc? Czy mogą je osiągać osoby, które w poszukiwaniu świętych miejsc błąkają się tu i tam w świecie materialnym?

Na to pytanie Sziwa odpowiada Parwati:

„Nie, osoba tego typu nie może osiągnąć zbawienia.”

Patna, 30 lipca 1982 r.

Autor zdjęcia płaskorzeźby przedstawiającej Sziwę odpowiadającego na pytania Parwati: David Bleasdale. To dzieło sztuki znajduje się w zbiorach Muzeum Brytyjskiego (British Museum)

Autor zdjęcia przedstawiającego posążek Parwati: Thiago Santos

Ten i inne wykłady (oryginalnie wygłoszone w języku bengali) podsumowujące duchowe dziedzictwo pozostawione przez Sziwę oraz zawierające jego dialogi z Parwati można znaleźć w wydanej w języku angielskim książce:

Shrii Shrii Anandamurti (1985). Namah Shivaya Shantaya. Ananda Marga Pracaraka Samgha: Kalkuta.