| Tantra - nauka o wyzwoleniu |
 |
 |
 |
|
Rozwój nauki Tantry przeplatał się z rozwojem cywilizacji w starożytnych Indiach. W czasach, kiedy Tantra pojawiła się, jako ważna nauka duchowa, Indie przeżywały okres dla nich przełomowy. Od północnego wschodu, ze stepów środkowej Azji zaczęli wkraczać na teren kraju nomadowie zwani Arianami; oni sami nazywali Indie Bharata Varsha (kraj, który karmi i rozwija ludzi). Pomimo, że plemiona Arian były wojownikami-nomadami, pomiędzy nimi żyło wielu mędrców nazywanych Rishi; oni to zaczęli zastanawiać się nad podstawowymi pytaniami dotyczącymi pochodzenia i przeznaczenia wszechświata. Mędrcy przekazywali swoją wiedzą ustnie, później zebrano ją w księgach znanych dzisiaj jako Wedy. W swoich naukach wysunęli ideę Najwyższej Świadomości, rozszerzającą wcześniejsze koncepcje świata, które tłumaczyły jego pochodzenie istnieniem wielu bóstw władających siłami natury. Rozwinęli oni również system modlitw i kult mający na celu zbliżenie się do Najwyższej Świadomości, ale ich praktyki najczęściej były w swej naturze rytualistyczne, zewnętrzne. W Indiach Arianie zetknęli się z plemionami Mongołów Austriaków i Drawidów i doszło z nimi do walk. Uznali te plemiona za niższe od własnego, w epickich opowieściach starożytnych Indii takich jak "Ramajana", te rasy są określane mianem małp lub demonów. Nieważne, jak bardzo uznawane za gorsze, rasy te posiadały rozwinięty system praktyk duchowych, które zainteresowały Arian. Duchowe podejście nie-Arian to była właśnie Tantra, która znacznie różniła się od ukierunkowanych na zewnątrz rytuałów ariańskich, ponieważ była introwertywna. Wielu Arian zaczęło uczyć się tantrycznego systemu rozwoju duchowego, tantra miała również wpływ na późniejsze Wedy. W czasie tej epoki walk pomiędzy Arianami i nie-Arianami narodził się wielki człowiek. Nazywał się Sadashiva, co oznacza: "ten, który zawsze jest zatopiony w świadomości i którego jedynym celem istnienia jest doprowadzić do powszechnego dobrobytu istot żywych". Sadashiva znany również jako Shiva, był wielkim duchowym nauczycielem Guru. Chociaż Tantra była praktykowana przed jego narodzinami, to właśnie on, jako pierwszy, dał ludzkości usystematyzowaną wiedzę o duchowości. Było on nie tylko wielkim duchowym nauczycielem, był on również twórcą indyjskiego systemu muzyki i tańca, dlatego często nazywa się go Nataraj (Pan Tańca). Shiva był również twórcą indyjskiej medycyny, zapoczątkował system nazywany Vaedyak Shastra. Również na tle społecznym odegrał dużą rolę. Zapoczątkował system małżeństwa, w którym obydwoje partnerzy akceptują jednakową odpowiedzialność za sukces małżeństwa, niezależnie od kasty czy społeczności. Shiva sam pochodził z mieszanej rodziny, żeniąc się z Arianką pomógł w pogodzeniu różnic społecznych Indii; dał im bardziej uniwersalny sposób postrzegania różnic rasowych. Dzięki tym wszystkich społecznym innowacjom Shiva był nazywany Ojcem ludzkiej cywilizacji. Największym jednak wkładem Shivy w narodziny cywilizacji było przedstawienie koncepcji dharmy. Dharma w sanskrycie oznacza "wrodzona właściwość" czegoś. Jaka jest wrodzona cecha charakterystyczna ludzi? Shiva wyjaśniał, że ludzie pragną więcej przyjemności dostarczanej prze czuciowe organy. Wyjaśniał, że istoty ludzkie różnią się od zwierząt i roślin, ponieważ to, do czego dążą, to absolutny spokój. Taki jest właśnie cel ludzkiej egzystencji, a nauki duchowe Shivy miały na celu umożliwienie ludziom osiągnięcia tego celu. Podobnie, jak większość starożytnej wiedzy, również nauki Shivy z początku były przekazywane ustnie, aby potem zostać spisane w księgach. Żona Shivy, Parvati, często zadawała mu różne pytania dotyczące duchowości. Shiva odpowiadał na nie i powstały z tych pytań i odpowiedzi Tantryczne pisma - Tantra Shastra. Są dwa rodzaje Tantrycznych pism. Zasady Tantry spisano w księdze Nigama, natomiast praktyki Tantry w księdze Agama. Niektóre z tych antycznych ksiąg zostały zniszczone, inne są nie do odczytania, ponieważ napisano je szyfrem zaprojektowanym, aby utrzymać sekrety Tantry z dala od niewtajemniczonych; dlatego idee tantry nigdy nie zostały precyzyjnie wyjaśnione. W swoich komentarzach do Tantra Shastra i w swoich książkach o życiu i naukach Shivy Shri Shri Anandamurti przedstawił pewne podstawowe koncepcje znalezione w antycznych naukach. Jednym z najbardziej istotnych elementów tantry jest związek z Guru i jego uczniem. Guru znaczy "ten, kto rozprasza ciemności", Shiva wyjaśniał, że aby osiągnąć duchowy sukces potrzebny jest dobry uczeń i dobry nauczyciel. Shiva powiedział, że są trzy podstawowe kategorie Guru. Pierwszy to nauczyciel, który nauczy trochę wiedzy, ale sam nie stosuje się do wykładanych lekcji. Gdy on odejdzie, uczeń pozostaje sam, bez przewodnika. Drugi rodzaj nauczyciela to taki, który naucza a później prowadzi ucznia jakiś czas, ale nie wystarczająco długo, aby uczeń osiągnął ostateczny cel. Najlepszy nauczyciel według Tantry to taki, który naucza a później wciąż obserwuje, czy uczeń przestrzega nauk i ostatecznie osiąga stan ludzkiej perfekcji. Cechy takiego nauczyciele są wyliczone w Tantra Shastra. Guru jest spokojny, kontroluje swój umysł, jest pełen pokory i skromności. Prowadzi swoje życie w sposób właściwy, posiada rodzinę. Jest obeznany z filozofią metafizyczną i praktykuje konsekwentnie medytację. To osoba, która potrafi w teorii i praktyce nauczać tajników medytacji. Kocha i prowadzi on swoich uczniów. Taki Guru nazywany jest Mahakaola. Ale nawet, jeżeli istnieje wielki nauczyciel, musi być jeszcze ktoś, kto będzie chciał się od niego uczyć. Tantra Shastra opisuje trzy kategorie uczniów. Pierwszy rodzaj uczniów porównywany jest do naczynia, które wsadzono do wody otworem w dół. Gdy naczynie jest w wodzie, wydaje się pełne; gdy je wyciągniemy pozostaje puste. Tacy są uczniowie, którzy w obecności mistrza praktykują, ale gdy nauczyciel odchodzi, nie są w stanie kontynuować nauczonych praktyk w życiu codziennym i je porzucają. Drugi rodzaj uczniów porównano do naczynia, które umieszczono w wodzie pod jakimś kątem. Takie naczynie, dopóki zanurzone, również wydaje się być pełne, ale gdy je wyciągniemy, większość wody się wyleje. Tacy uczniowie praktykują w obecności mistrza, później robią to coraz rzadziej, aby w końcu zaprzestać praktyk. Trzeci rodzaj uczniów symbolizuje naczynie zanurzone w wodzie otworem do góry. Będąc w wodzie naczynie jest pełne, gdy wyciągnięte, pozostaje pełne. Ten rodzaj uczniów praktykuje w obecności mistrza i kontynuuje praktykę, kiedy są odseparowani od niego fizycznie. Związek pomiędzy guru i uczniem jest bardzo ważny, jest kluczowy w Tantrze. Ścieżka duchowa została opisana jako znajdująca się na ostrzu brzytwy. Upadek z niej jest możliwy w każdym momencie i jest bardzo trudno dotrzeć do jej końca - osiągnąć wyzwolenie. Ale guru zawsze jest obecny, aby wesprzeć swoich uczniów miłością i przewodnictwem na wszystkich etapach praktyki. Shiva był Mahakaola, ale po jego śmierci zabrakło nauczycieli o podobnym statusie i Tantra zaczęła podupadać. Wielu nauczycieli zagubiło się, wielu zostało zdeformowanych. Dzisiaj Tantra jest spowita tajemnicą i często jest błędnie pojmowana. Aby zrozumieć źródło tych nieporozumień, należy rozpatrzyć 5 M . Są to praktyki duchowe zaczynające się na literę M. Gdy Shiva zaczął nauczać, dawał różne lekcje w zależności od poziomu swoich uczniów. Spostrzegł, że niektórzy z nich są zdominowani przez zwierzęce pragnienia, inni są bardziej rozwinięci. Naucza więc różnych praktyk, w zależności od cech poszczególnych uczniów. Pierwsza M to Madya. Posiada ona dwa znaczenia. Pierwsze z nich to "wino". Ludziom, którzy byli zdominowani przez fizyczne instynkty, Shiva polecał kontynuowanie picia wina, jednak pokazywał im, jak tę skłonność kontrolować i w końcu ją porzucić. Dla uczniów bardziej rozwinie tych Madya posiada inne znaczenie; odnosi się nie do wina, tylko do świętego nektaru. Każdego miesiąca szyszynka wydziela płyn znany jako amrta. Jogi, który oczyścił swój umysł i praktykuje posty, może zasmakować tego płynu i doświadczyć na sobie jego skutków, co opisane jest jako stan błogości. Tak więc istnieje zarówno prymitywna - fizyczna, jak i subtelne - duchowa interpretacja terminu Madya. Kolejne M to Mamsa. Jedno ze znaczeń tego słowa to mięso. Tym, którzy jedli dużo mięsa, Shiva zalecał kontynuować jego spożywanie wraz z nastawienie duchowym; ostatecznie kontrolować ten zwyczaj i w końcu go porzucić. Jeżeli chodzi o wysubtelnionych praktykantów Tantr Mamsa odnosiła się do języka i duchowej praktyki kontrolującej mowę. Matsya - trzecie M - odnosi się do ryb. Uczniów bardziej fizycznych Shiva nauczał podobnie, jak to było w przypadku mięsa i wina. Duchowa, subtelna Tantra słowo Matsya odnosi do dwóch subtelnych nerwów, które biegną wzdłuż ciała, zaczynając się u podstawy kręgosłupa, krzyżując ze sobą i kończąc w dwóch nozdrzach. Te newry to ida i pingala. Dzięki sztuce kontrolowania oddechu - Pranayamie - kontrolowane jest natężenie w nerwach i umysł uspokaja się przed medytacją. To jest Matsya duchowej praktyki. Kolejne M to Mudra. Mudra ma znaczenie tylko i wyłącznie duchowe, nie ma odpowiednika tej praktyki w wymiarze fizycznym czy prymitywnym. Mudra oznacza pozostawanie w kontakcie z tymi, którzy pomagają nam w rozwoju duchowym i zaniechanie towarzystwa tych, jacy mogą spowolnić nasz rozwój. Ostatnie M to Maethuna. Te właśnie praktyki są źródłem wielu nieporozumień, jeżeli chodzi o dzisiejsze rozumienie Tantry. Maethuna oznacza zjednoczenie. W wymiarze prymitywnym oznacza to zjednoczenie seksualne. Tym, którzy byli zdominowani przez instynkt seksualny, Shiva tłumaczył, że akt seksualny powinien być wykonywany z duchową ideacją, co w rezultacie pomoże kontrolować instynkt. Tych bardziej zaawansowanych aspirantów, którzy praktykowali subtelną, duchową Tantrę, Shiva nauczał innej praktyki Maethuna. Przy tym podejściu słowo "zjednoczenie" oznaczało zjednoczenie indywidualnej świadomości ze Świadomością Kosmiczną. W tym wypadku energia duchowa, która pozostaje uśpiona u podstawy kręgosłupa, zaczyna wznosić się ku górze, dopóki nie osiągnie najwyższego punktu energetycznego (położonego w okolicach szyszynki), powodując u duchowego aspiranta poczucie jedności z Najwyższym. Joga nauczana dzisiaj przez Ananda Margę jest oparta na subtelnej i duchowej interpretacji pięciu M. Jednym z najważnijszych aspektów subtelnej Tantry jest introwertywna metoda medytacji. Koncepcja mantry jest kluczowa w tantrycznych założeniach medytacji. "Man" znaczy "umysł" a "tra" - "to, co wyzwala". Słowo "mantra" oznacza więc "indywidualna wibracja, która wyzwala umysł". Starożytni jogini eksperymentowali z dźwiękowymi wibracjami i wyodrębniali specjalne dźwięki, odkrywając ich przydatność w procesie rozszerzania umysłu. Odkryli oni w ludzkim ciele siedem głównych psychiczno-duchowych centrów. Z tych centrów emanowane są dźwięki, jest ich pięćdziesiąt. Te podstawowe dźwięki znajdziemy w alfabecie sanskryckim, a kombinacji tych dźwięków zaczęto używać w starożytnych procesach koncentracji i medytacji. Podczas medytacji tantrycznej medytujący koncentruje się na mantrze i stara się utrzymać tylko jej wibrację dźwiękową (wraz z konkretną ideacją) w swoim umyśle. Ciągłe powtarzanie mantry prowadzi ku wyższym stanom świadomości. Dźwięków używanych w medytacji nie można używać przypadkowo. Mantra, aby dała zamierzony efekt, powinna posiadać ściśle określone cechy. Przede wszystkim mantra powinna być pulsacyjna. Oznacza to, że musi ona posiadać dwie sylaby, których powtarzanie synchronizuje się z rytmem oddechów i wydechów. Mantra musi posiadać ideację z nią powiązaną. Najczęściej używana ideacja to: "Ja jestem jednym z Najwyższą Świadomością." Dzięki temu Matra pomaga jednostce związać jej indywidualną świadomość ze świadomością wszechświata. Poza tym mantra musi wytwarzać odpowiednią wibrację, która będzie tworzyć więź pomiędzy wibracją indywidualnej świadomości medytującego i wibracją Najwyższej Świadomości. Ponieważ ludzie różnią się jeden od drugiego, również mantry używane podczas medytacji nie są takie same dla wszystkich. Nauczyciel medytacji wybiera mantrę, która jest dostosowana do wibracji danej osoby i może być ogniwem łączącym jej wibrację z uniwersalnym rytmem Świadomości Kosmicznej. Tantra to coś więcej, niż tylko medytacja i techniki jogiczne. Jest z nią związany szczególny sposób spojrzenia na świat. Według Tantry istotą życia jest walka. Wysiłek, jaki wkładamy w zmaganie się z przeciwnościami, poruszanie się od niedoskonałości ku doskonałości - to jest prawdziwa idea Tantry. W naszym ruchu od niedoskonałości ku doskonałości musimy przejść przez trzy główne etapy. W pierwszy z nich człowiek jest zdominowany przez instynkty zwierzęce, jednak w kolejnym etapie potrafi on już kontrolować te instynkty. Osiąga on wtedy stan prawdziwego ludzkiego rozwoju. Ostatecznie, poprzez wysiłek i zmagania człowiek osiąga stan boskości. Tantryczne spojrzenie na świat jest wiec optymistyczne. Pokazuje ono, że wszystkie jednostki poruszają się w kosmicznym cyklu, rozwijając od stanów słabo rozwiniętej świadomości, aż ku najbardziej wyewoluowanym jej formom. Fragment z książki "The Wisdom of Yoga"; Acarya Vedaprajinananda Avadhuta, C1990 Ananda Marga Publications, all rights reserved. Dla zainteresowanych link do strony Ananda Marga Publications.
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą pisać komentarze!
Powered by !JoomlaComment 3.26
3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved." |